oral kaya

2017'de Yenilenebilir Enerjide Gelişmeler               Almanya o kadar hızlı veri üretiyor ki nasıl yetişeceğimizi şaşırıyoruz. Daha yılı yeni bitirdik, iki gün içinde 2017 yılının enerji üretim ve tüketim rakamlarını paylaştılar. Bu kadar hızlı bir bilgilendirme olunca bizim de elimiz ayağımıza dolandı. Gerçi ülkemizde de Kasım sonuna ait bilgiler var ama Aralık sonu dediğinizde bu kadar hızlı bir sonuç beklemek de zaten fazla iyimserlik olur. Ama madem açıklandı, biz de biraz tahlil yapalım dedik.   Grafik 1 Yukarıda gördüğünüz Almanya'nın 2017 yılında enerji üretiminde yararlandığı kaynakları görüyorsunuz. Toplam üretim neredeyse 550 TWh (2016 648 TWh). Almanya'da iki önemli değişiklik var, birisi enerji üretiminin düşmesi, diğeri de yenilenebilir kaynaklarda büyük bir sıçrama yaratılmasıdır. Enerji üretimindeki azalma tamamen enerji verimliliği ile i...

TÜRKİYE'DE ENERJİ DÖNÜŞÜMÜNÜN İLK ADIMLARI Türkiye, enerjide dışa bağımlı bir ülkedir. Kaynakları olmasına rağmen bu kaynaklarını kısıtlı kullanarak daha çok fosil yakıtlara dayalı ve dışa bağımlı bir enerji politikası yürütmektedir. Türkiye, ilk aydınlatma amaçlı elektrik üretimini 1902 yılında 2 kW'lık bir su değirmeninden sağlamıştır. 1913 yılında ise ilk büyük çaplı termik santral 15 MW kapasite ile kuruldu. Bu santral bugün halen Bilgi Üniversitesinin bahçesinde ve şu anda bir bilim müzesi olarak kullanılıyor. Özellikle 1950li yıllarda devlet destekli özel yatırımların başlaması ile enerji piyasası devlet tekelinden çıkmıştır. Fakat bu süreçte özellikle belediyelerin kendi yatırımlarını unutmamak gerekir. 1970'li yıllarda bütün dünyada yaşanan petrol krizi ve hızla artan enerji fiyatları ne yazık ki fosil yakıt bağımlılığı nedeniyle ülkede sık yaşanan enerji kesintilerine neden olmuştur. Bu yıllarda ülkenin enerji üretim politikasını değiştiren sağ görüşlü polit...

Bütün dünyada enerji üretimi ya devletin ya da büyük tekellerin elindedir. Bu da ona göre politik olarak karar alınmasını ve yatırımların yapılmasını kolaylaştırmaktadır. Oysa ki iklim değişikliğine neden olan sera gazı salımlarının en büyük gerekçesi, fosil yakıtlara dayalı enerji üretimidir. Fosil yakıtlara dayalı enerji üretiminin önüne geçebilmek için de yenilenebilir kaynaklara yönelmemiz gerekmektedir. Bu enerji dönüşümü aşamasında, belki de en demokratik yöntem olarak yerel katılımı ve yerelin söz sahibi olmasını düşünmemiz gerekmektedir. Yerel söz sahipliği aşamasında ise en etkili yöntem kooperatifçilik modelidir. Dünya'da özellikle enerji kooperatiflerinin ilk modellerine baktığımızda, enerji iletme maliyetlerinin yüksek olduğu yerleşimlerde yaşayan insanların kendi elektrik ve enerji taleplerini karşılamak için kurdukları kooperatif ve benzeri yerel girişimleri görüyoruz. Bu modeller, daha çok yerel kaynakları kullanarak (dere, biyo atık, rüzgar vb.) ihtiyaç duy...

Bütün dünyada bir enerji dönüşümü yaşanıyor. Özellikle iklim değişikliğine karşı, ülkeler çözümü yenilenebilir enerji kaynaklarına geçiş ile önlem almaya çalışıyor. Dünya enerji ihtiyacının neredeyse %15'i yenilenebilir kaynaklardan sağlanıyor. Mesela Danimarka bu alanda zirvede ve şebekeye verilen elektriğin %55'i rüzgar ve güneş ile üretiliyor. Ama bu enerji dönüşümü farklı bir alanda gelişme gösteriyor. Artık daha bağımsız ve küçük enerji üretimleri ön plana çıkıyor. Kooperatif modeli büyük bir hızla gelişiyor ve öyle görünüyor ki çok kısa bir zamanda kooperatifler aracılığı ile üretilen enerjinin neredeyse yarısı kooperatifler aracılığı ile sağlanacak. Uluslararası Enerji Ajansı bile artık raporlarında bu durumu öne çıkarmaya başladı. Dünyada bu gelişmeler yaşanır iken, ülkemizde de yenilenebilir enerji kooperatifleri ile ilgili mevzuat ve çalışmalar da yavaş da olsa gelişiyor. Şu anda kurulu 17 Yenilenebilir Enerji Kooperatifi var ama bunların hiç biri henüz üretime geçe...

            Kıta Avrupa’sında neredeyse bütün ülkeler önlerine bir hedef koydular ve kömür ile nükleerden tamamen bağımsız enerji üretecekleri tarihleri belirlediler. En son İngiltere 2025 yılına kadar var olan tüm kömür santrallerini kapatacağını duyurdu. Portekiz bir deney yaptı ve kömür santrallerini hiç devreye almadan (bakın bu çok önemli-her olasılığa karşı yine de en düşük kapasite ile çalıştırdı bu deney boyunca) dört gün boyunca ülkesinin tüm enerji ihtiyacını yenilenebilir kaynaklardan sağladı. Kömür ve petrol gibi fosil yakıtlara yeni yatırımlar neredeyse tamamen durduruldu. İngiltere gibi bir kömür ülkesi, kömür yatırımlarını azaltıyor. Hatta o yağmurlu havasına rağmen güneşten elde ettiği enerji geçen ay kömürden üretilenden daha fazla oldu (1).  Nükleerin ise adı bile anılmaz oldu. Şu anda özellikle kıta Avrupa’sında eski nükleer yatırımlarının sökülme maliyetleri tartışılıyor. Bunu nereden ve nasıl karşılayacaklarını tartışıyorlar. ...

        Neredeyse iki aylık hazırlık ve hummalı bir çalışma sonrası, bu hafta içinde "Yenilenebilir Enerji Kooperatifleri" konferansını gerçekleştirdik. Ülkemizdeki deneyim eksikliği ve iyi uygulamaların vereceği pozitif etkiyi düşünerek, ilk kez tüm tarafların bir araya gelmesi ile gerçekleşen bu konferansın belki de en etkili yansıması, konunun dile getirilmesi ve topluluk katılımı ile gerçekleşebilen enerji üretiminin konuşuluyor olmasıdır.         İklim değişikliğinin en önemli nedenlerinden sayılan fosil yakıtlarda enerji üretimi olunca, yerine alternatif olarak da yenilenebilir enerji kaynaklarını koymak pratik olabiliyor. Fakat enerji gibi özellikle büyük sermaye gruplarının elindeki bir alanda hareket kabiliyetiniz çok daralıyor. Özellikle enerji kaynaklarının sahipliğini bırakmak istemeyen bu gruplar, bugüne kadar temiz enerjiye geçişi hep geciktirdiler. İklim değişikliğinin inkarına kadar giden uzun bir yolda, özellikle Paris zirves...

     Çanakkale olarak aslında çok şanslı bir coğrafyada yer alıyoruz. Yenilenebilir enerji kaynaklarının neredeyse hepsine sahibiz. Rüzgar konusunda ülkemizde en verimli alanlardan biriyiz. Güneş olarak bir çok ülkeye oranla çok şanslıyız. Hele güney sahillerimiz olduğu gibi güneşe açık olması vede burada herhangi bir tarım alanı olmaması çok büyük bir avantaj. Akıntı enerjisi dersek boğaz gibi bulunmaz bir nimetimiz var. Dalga enerjisi eğer uygulanabilse, bölge tam üç taraftan denizlerle kaplı. Biyo enerji derseniz, bölgenin tarımsal verimi küçümsenemez. Bu tarımsal üretim aynı zamanda bir enerji üretimi demektir. Bunların yanında çok da bilmediğimiz bir kaynak vardır. Jeotermal enerji. Dünya Enerji Ajansı verilerine göre, kaynak bakımından dünyada 7inci önemli rezerve sahip ülkeyiz. Bu enerji kaynağından bugüne kadar ülkemizde kaplıca turizmi ve ılıca olarak yararlandık. Fakat aynı kaynağı dünyanın diğer taraflarında olduğu gibi enerji/elektrik üretmek için kullanmaya ...